Eten tijdens de Pasen/Pesach: symboliek en traditie

De vastentijd (van de carnaval tot Pasen, m.u.v. de zondagen) is ten einde, de Pasen is weer geweest. Hoewel weinig mensen tegenwoordig de regels van het vasten strikt ter hand nemen is het goed hierbij stil te staan. Het op een bepaalde tijd je bepaalde geneugtes des levens te ontzeggen kan nooit verkeerd zijn. Of dat je dit nu doet om Jezus lijdensweg te herdenken, je relatie met God te versterken, de barre tocht van je volk te herdenken, tot jezelf te komen of om puur fysiek je lichaam te reinigen; je wordt er niet slechter van. Uitzondering die de regel bevestigt is natuurlijk de anorexiapatient. Ook voor deze uitzondering is er natuurlijk een manier om te vasten; door andere zaken te ontzeggen die voor een bepaalde luxe staan. Dit kan natuurlijk voor een ieder verschillend zijn. Voor de één kan dit geen tv kijken betekenen, terwijl de ander zich een tof concert ontzegd. Doch dit terzijde.

Weer terug over eten, dat is toch waar dit blog grotendeels over gaat.  De goed onderhoude site coquinaria verhaalt over de dag dat Frankrijk vegetarisch was. In de middeleeuwen werd tijdens de 40 daagse vastentijd geen vlees, eieren, kaas en boter gegeten. Op Goede Vrijdag wordt er ook geen vis gegeten.  Dit is de enige dag in het jaar dat heel het Katholieke Frankrijk vegetarisch at.

Dan het Jodendom, dat ook niet verspeend is van enige symboliek wanneer het op eten aankomt. Zo zijn er strenge regels omtrent wat er wel en niet samen gegeten kan worden. Zuivel in combinatie met vlees is taboe. Ook varkensvlees is taboe, hoewel er onlangs wel het eerste Joodse kookboek over varkensvlees verscheen. Rond de Pesach periode zijn er extra wetten en regels wanneer het op eten aan komt. Tijdens de Pesach periode wordt de exodus uit Egypte van het Joodse volk herdacht. Voor aanvang van deze periode dient het huis grondig te worden gereinigd: geen broodkruimeltje mag er meer te vinden zijn. Alle gerezen produkten dienen uit het huis te zijn. Enkel ongerezen brood (de matze) mag dan worden gegeten. Op de sederavond (de eerste avond van de 7 of 8 daagse periode) staat een speciale maaltijd centraal. Deze bestaat uit 6 items en de matzes. Afgelopen 1e Paasdag hebben we in de pauluskerk ontbeten met de symboliek van deze maaltijd. De verbondenheid tussen de Joodse Pesach en het Christelijke Pasen is groot. De maaltijd was aangepast aan het ontbijt. Hieronder de 6 items:

– Maror:      bitter kruid of sla, vaak mierikswortel. Deze ochtend staat radijs op het menu. Dit staat voor de onderdrukking van het Joodse volk in Egypte.

– Chazerot: ander bitter kruid. Deze ochtend staat er een eenvoudige witlofsalade op het menu.

– Zeroa:     geroosterd lamsbotje of evt. kippenbotje, dit staat symbool voor het eerste offer dat gebracht werd in de tempel en natuurlijk voor het geslachte lam waarvan het bloed op de deuren werd gesmeerd in Egypte. Ook betekent zeroa “arm” in het hebreeuws, dat staat symbool voor de machtige arm van God, die de Joden uit de slavernij bevrijdde. Deze ochtend is het lamsbotje vervangen door lamspastrami. Pastrami werd door de Joden in Roemenië gegeten en hebben dit populair gemaakt in Amerika. Ook andere vleeswaren staan erbij, echter geen varkensvlees.

– Beitzah:    gekookt en gebraden ei. Dit werd in de tempel als 2e offer gebruikt. Hedenochtend is het braden van het ei achterwege gelaten.

– Karpas:    groene groente anders dan de maror en chazerot. Dit wordt soms gedoopt in zout water, dat symbool staat voor de tranen van de uittocht. Vandaag staat ligt er peterselie op de sederschotel. Zoutmolentjes staan klaar.

– Charoset: zoete pasta van vruchten en noten. Dit staat voor de klei die de Joodse slaven gebruikten om de huizen te bouwen. Ook staat het zoet voor het geluk van de bevrijding. Naast de traditionele charoset (waar diverse recepten voor zijn), staan er ook verschillende soorten jam om met de matzes te gebruiken.

De 6 items van de seder maaltijd in ontbijtvorm. Beitzah (ei), Maror (radijs), Charoset (traditioneel, aangevuld met jam), Karpas (peterselie en dille), Zeroa (lamspastrami) en Chazerot (witlofsalade).Recept Charoset:

De Charoset heb ik gemaakt met Granny Smith appel, rozijnen, gedroogde dadel, walnoot, honing, balsamicoazijn en kaneel. Mix de ingredienten met een magimix of hak ze heel fijn. Speel wat met de verhoudingen totdat het de juiste smaak heeft gekregen. Het dient uitgesproken zoet te zijn, dus niet te zuinig met de honing!

Gebruikte bronnen:

Fellner, J.B. (1995). Volgens de Joodse traditie: feestdagen, religieuze en culturele gebruiken, verhalen, liederen en culinaire specialiteiten. Rijswijk: Uitgeverij Atrium.

http://www.judaica-guide.com

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s